Phylum Molluska

ชื่อ Mollusk
แหล่งที่อยู่ ส่วนใหญ่เป็นสัตว์ที่อยู่ในน้ำ ส่วนมากเป็นสัตว์ทะเล ส่วนน้อยอยู่ในน้ำจืด บางชนิดอยู่บนบก คือ หอยทาก
ลักษณะเด่น ลำตัวอ่อนนุ่ม ไม่เป็นปล้อง มีเยื่อบางๆคลุมตัว เรียกว่า Mantle ซึ่งเป็นเนื้อบางๆ สามารถหลั่งสารออกมาเป็นเปลือกแข็งหุ้มลำตัวได้ หรือสร้างมุกได้ในหอยมุก มีหน้าที่
  1. ป้องกันอันตรายต่างๆ
  2. สร้างกาบให้หอย เป็นพวกหินปูน
  3. สร้างมุก ซึ่งหลั่งออกมาเพื่อกำจัดสิ่งแปลกปลอม
  4. ช่วยในการหายใจของหอยโข่ง
ลักษณะทั่วไป
ดูรูป1
ดูรูป2
ส่วนของร่างกายประกอบด้วยหัวทางด้านหน้า กล้ามเนื้อลำตัวทางด้านบน อวัยวะภายในและมีกล้ามเนื้อด้านท้องใช้เป็นขา ส่วนใหญ่ใช้ในการคลาน
การเจริญพัฒนาของตัวอ่อนเป็นแบบโดยตรง ไม่มีเมตามอร์โฟซิส หรือมีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างโดยมีเมตามอร์ฟอร์ซิส
เกณฑ์ที่ใช้จำแนก
1.Symmetry
Bilateral symmetry
2.Germ lyer
Triploblastic animal
3.Coelom
Eucoelom
4.Segmentation
ไม่เป็นข้อปล้อง
5.ระบบทางเดินอาหาร
Complete digestive tract บริเวณคอหอยมีอวัยวะบดอาหาร เรียก ฟันบดหรือแรดูลา (Radula)
6.ระบบหมุนเวียนเลือด
มีระบบการหมุนเวียนเลือด 2 แบบ คือ
หมึก เป็นระบบหมุนเวียนเลือดแบบระบบวงจรปิด
หอย เป็นระบบหมุนเวียนเลือดแบบระบบวงจรเปิด เลือดมีสีฟ้าอ่อน หรือไม่มีสี หัวใจมี 2-3 ห้อง ห้องบน 1-2 ห้อง ห้องล่าง 1 ห้อง ช่องว่างในลำตัวเป็นฮีโมซีล(haemocoel) มีเลือดไหลผ่านเรียก ฮีโมลิมป์(haemolymph)
7.ระบบโครงร่างแข็ง
หอย เป็นแบบ Exoskeleton ยกเว้นทากเปลือย เป็นแบบไม่มีโครงร่างแข็ง
หมึก เป็นแบบ Endoskeleton
8.ระบบประสาท
มีปมประสาท 3 คู่ มีเส้นประสาทเชื่อมกันทั้งตามยาวและตามขวาง มีอวัยวะรับสัมผัสในการดมกลิ่น รับรส และมีสตาโตซิสท์ (Statocysts) หรือโอโทซิสท์ (Otocyst) เป็นอวัยวะรับความรู้สึกในการทรงตัว
9.ระบบสืบพันธุ์
Dioecious animal แยกกันคนละตัว ปฎิสนธิอาจเป็นการปฎิสนธิภายนอกหรือภายในตัว
10.ระบบหายใจ
หมึก ใช้เหงือก
หอยทาก หรือ ทากเปลือย ใช้ปอด หอยในน้ำใช้เหงือก หอยโข่งใช้ทั้งเหงือกและผิวหนัง
11.ระบบขับถ่าย
มีไต(Kidney)ชั้นต่ำ
12.ระบบการเคลื่อนที่
หมึก หรือ หอยสองกาบ ใช้ระบบพ่นน้ำ (Siphon)
ทาก หรือ หอยกาบเดียว ใช้กล้ามเนื้อด้านท้องเป็นขา
ตัวอย่าง
Class Gastropoda เป็นพวกหอยกาบเดียว ได้แก่ หอยสังข์ หอยขม หอยโข่ง และหอยทาก
Class Polyplacophora ได้แก่ ลิ่นทะเล
Class Pelecypoda เป็นพวกหอยกาบคู่ ได้แก่ หอยกาบ หอยนางรม หอยแครง หอยเสียบ หอยมือเสือ เป็นต้น
Class Scaphopoda ได้แก่ หอยงาช้าง
Class Cephalopoda ได้แก่ หมึกกล้วย หมึกกระดอง หมึกสาย หมึกยักษ์ และหอยงวงช้าง